Τετάρτη 21 Σεπτεμβρίου 2011

Οδηγίες για τη σύνθεση της περίληψης ενός κειμένου

H ΠΕΡΙΛΗΨΗ 
Η περίληψη είναι η σύντομη απόδοση ενός κειμένου. Η περίληψη είναι ένα νέο κείμενο, προσωπική δημιουργία αυτού που τη γράφει. Είναι κείμενο αυστηρά οργανωμένο, με σαφή δομή και πυκνό λόγο. Το είδος που θα μας απασχολήσει είναι η σχολική περίληψη που διαφοροποιείται από άλλα είδη περίληψης με χρηστικό περιεχόμενο (πρακτικά συνεδριάσεων, σημειώσεις από διαλέξεις, βιβλιοπαρουσίαση).
ΠΩΣ ΕΡΓΑΖΟΜΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΑΨΩ ΜΙΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ
1 .Διαβάζω προσεκτικά το κείμενο. ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ
2.Εντοπίζω το θέμα του. Το θέμα του βρίσκεται συνήθως στον πρόλογο ή στον τίτλο, μερικές φορές στον επίλογο ή και σ' όλη την ανάπτυξη.
3.Χωρίζω το κείμενο σε παραγράφους ή σε ενότητες , αν είναι πολύ μεγάλο.
Α. Εντοπίζω τη θεματική πρόταση της κάθε παραγράφου και τις βασικές της λεπτομέρειες.
Β. Μπορώ να υπογραμμίσω και τις λέξεις -κλειδιά που βοηθούν να εντοπίσω το θέμα και τις λεπτομέρειες της παραγράφου.
Γ. Έτσι μπορώ να γράψω τον πλαγιότιτλο της παραγράφου, ώστε αυτός ν’ αποδίδει την ουσία ολόκληρης της παραγράφου.
4.Πάνω σ' αυτό το πλάνο προσθέτω τις βασικές λεπτομέρειες, χρησιμοποιώ , αν χρειαστεί, και τις βασικές λέξεις -κλειδιά μέσα σε δικές μου φράσεις (αν πρόκειται για ειδικούς όρους που δεν αλλάζουν).
Αυτές τις σημειώσεις τις οργανώνω σε συνεχή λόγο με αλληλουχία και συνοχή. Ή Επειδή πρόκειται για σχολική περίληψη διατηρώ τη σειρά των στοιχείων όπως υπάρχουν στο κείμενο.
5.Προσέχω ώστε να υπάρχει ενότητα στην περίληψή μου. Γι’ αυτό επιμένω στη σχέση της θεματικής πρότασης και λεπτομερειών. Επίσης στη σχέση των ενοτήτων με το κεντρικό θέμα. Χρησιμοποιώ γι' αυτό διαρθρωτικές λέξεις ή φράσεις ( όμως, αν και, επομένως...).

Η ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ είναι ΤΟ 1 /3 ΤΟΥ ΑΡΧΙΚΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ


Κύριες λειτουργίες της περίληψης είναι η πύκνωση , λέω κάτι με πιο σύντομο τρόπο,
και η παράφραση, λέω κάτι με άλλα λόγια. Βασικοί μακροκανόνες της περίληψης
είναι:
1.0 κανόνας της απαλοιφής: όταν πρόκειται να παραλειφθούν στην περίληψη
πληροφορίες του πρωτοτύπου.
2.Ο κανόνας της γενίκευσης, όταν στοιχεία ενός συνόλου αντικαθίστανται από το
όνομα που χαρακτηρίζει το σύνολο π.χ «ντύνω την κούκλα μου, παίζω σκάκι και
φτιάχνω ένα κάστρο από άμμο» αντικαθίστανται από το «παίζω».
3.0 κανόνας του μηδενός: πρόκειται για πληροφορίες που παραμένουν ανέγγιχτες